Bulaşıcı Hastalıklar
Perşembe, 25 Haziran 2009 20:14
yönetici
BULAŞICI HASTALIKLAR DOMUZ GRİBİ - A (H1N1)Domuz gribi nedir? Domuz Gribi, İnfluenza A virüsünün (A/ H1N1) neden olduğu ve daha önce insanlarda görülmezken virüsün geçirdiği değişimle artık insanlarda da görülebilen grip türüdür. İnsandan insana bulaşabilmektedir. Halen devam eden salgın insandan insana bulaşma şeklinde yayılmaktadır. Belirtileri nelerdir?
Belirtiler normal grip belirtileri gibidir; Yüksek ateş (koltuk altından ölçülen 38 C derece ve üzeri), Öksürük, Boğaz ağrısı, Burun akıntısı, Vücut ağrıları, Baş ağrısı, Titreme, halsizlik, Nadiren kusma ve ishal. İnsandan insana nasıl bulaşır? Domuz Gribi de mevsimsel grip gibi bulaşmaktadır. Kişiden kişiye genellikle öksürme, aksırma esnasında ortama yayılan ve virüs içeren damlacıklarla bulaşır. Bu damlacıklar, direkt solunum yolu ile alınabileceği gibi ortamdaki kapı kolu, masa, sandalye gibi cansız yüzeylerden eller vasıtasıyla da alınabilir. Tokalaşma ile de bulaşabilir. Virüs sağlam kişiye ağız, burun ve göz yolu ile bulaşabilmektedir.Kişi, hastalık başlangıcından 1 gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştırıcıdır. Hastalıktan korunmak için ne yapmak gerekir? Hastalıktan korunmak için aşağıdaki önlemlere uyulmalıdır: Bulunduğunuz ortamı sık sık havalandırınız. Kapalı ve hasta kişilerin bulunduğu ortamlardan uzak durunuz. Su ve sabun ile sık sık ellerinizi yıkayınız. 
 Unutulmamalıdır ki "İyi bir el yıkama tekniği alışkanlığı ile bu mikropların bulaşmasını önleyebiliriz. Ellerimizi akarsu altında sabunla ovuşturarak yıkama işlemi mikroorganizmaların yok edilmesi için en ucuz, kolay ve iyi yöntemdir" Eğer hasta iseniz ayrıca şunlara dikkat ediniz: · Öksürük ve aksırık esnasında ağız ve burnunuzu tek kullanımlık mendil ile kapatınız ve kullanılan mendili çöpe atınız. · Hastalığı diğer kişilere yaymamak için mümkünse evden dışarı çıkmayınız. · Evdeki diğer kişileri korumak için yakın temastan kaçınınız. Basit cerrahi maske kullanınız. · Kişisel eşyalarınızı (havlu, diş fırçası, çatal, kaşık, nevresim, çarşaf vb.) başka kişilerle paylaşmayınız. · Elle dokunduğunuz eşyaları deterjan veya 1/10 oranında sulandırılmış çamaşır suyu ile siliniz. · Bol sıvı alıp beslenmenize dikkat ediniz ve istirahat ediniz. · Acil durumlarda mutlaka doktora başvurunuz. Hastalığın henüz aşısı yoktur. Aşı geliştirme çalışmaları devam etmektedir. Yurt dışına seyahat edecekler nelere dikkat etmelidir? Zorunlu haller dışında hastalığın görüldüğü bölgelere seyahatlerinizi erteleyiniz.Gidilen bölgelerde kalabalık ve kapalı mekânlardan uzak durunuz. İnsanlarla yakın temastan kaçınınız.Su ve sabun ile sık sık ellerinizi yıkayınız. Bu amaçla alkol bazlı el dezenfektanı da kullanabilirsiniz.Hasta kişilerin bulunduğu ortamlarda bulunmaktan kaçınınız, bulunmak zorunda iseniz cerrahi maske kullanınız.Korunma amaçlı ne tür maske kullanılmalıdır?Bu tür hastalıklarda ortamdaki damlacıkları tutabilen basit cerrahi maskeler yeterlidir.Grip hastaları da yakındaki kişileri korumak amacıyla basit cerrahi maske kullanmalıdır. Hastalığın tedavisi var mıdır? Gripte kullanılan antiviral ilaçlar bu grip türünde de kullanılmaktadır. Bu ilaçlar hastalık belirtileri başladıktan sonra ilk 48 saat içerisinde verildiğinde hastalığın şiddetini azaltıp, süresini kısaltabilir. Ayrıca destekleyici tedavide şikâyetlerin azaltılmasına yönelik olarak doktor tavsiyesiyle çeşitli ilaçlar kullanılabilir.ANTİBİOTİK KULLANILMAMALIDIR.Gripte acil tıbbi yardım gerektiren durumlar nelerdir? · Solunum sıkıntısı · Şiddetli bulantı ve kusma · Şuur bulanıklığı · Şiddetli öksürük ve balgam çıkarma Çocuklarda bunlara ek olarak:· Dudaklarda morarma · Havale geçirme · Yaygın döküntü Bu belirtilerden herhangi biri görüldüğünde acilen doktora başvurulmalıdır. DOMUZ GRİBİNDEN KURUNMAK İÇİN ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER:Grip temel olarak enfekte kişilerden öksürük ve aksırıkla kişiden kişiye bulaşır Grip bulaşını önlemek için günlük olarak a. Öksürük ve aksırık sırasında tek kullanımlık mendille ağız ve burnunuzu kapatınız, kullandıktan sonra mendili çöpe atınız b. Özellikle öksürük ve aksırıktan sonra ellerinizi su ve sabun ile yıkayınız. El hijyeni için alkollü el dezenfektanları da kullanılabilir c. Ağız, burun ve gözünüze dokunmaktan kaçınınız d. Eğer grip iseniz diğer insanlara bulaştırmayı önlemek için evinizden çıkmayın, işe gitmeyin. Çocuğunuz grip ise okula göndermeyin Daha Ayrıntılı Bilgi İçin: Sağlık Bakanlığının web sayfasını (www.grip.saglik.gov.tr) takip ediniz.Kaynak: Sağlık Bakanlığı Web Sitesi | | KIRIM KONGO KANAMALI ATEŞİNDEN KORUNMADA VE HASTALIGIN KONTROLÜNDE YAPILMASI GEREKEN ÇALIŞMALAR Kırım-Kongo kanamalı atesi (KKKA) etkeni virüs olan bir enfeksiyon hastalıgıdır. Hastalıgın etkeni olan virüsün tasıyıcısı olarak rol alan keneler,yabani hayvanlar, çiftlik hayvanları ve insanlar arasında virüsün tasınmasına ve çogalmasına aracılık etmektedirler. Kırım-Kongo kanamalı atesi dogal dengenin degisimiyle (iklim, bitki örtüsü, yabani hayvan sayısındaki artıs vb.) dogrudan ilgili bir hastalıktır.Nitekim hastalıgın ilk olarak tespit edildigi Kırım’da da hastalık dogal dengelerdeki degisiklik sonucunda ortaya çıkmıstır. İnsanların girisi yasaklanan ve tarıma kapatılan bölgeler, birkaç yıl sonra tekrar tarıma açıldıgında hastalık görülmeye baslamıstır. Dogal dengelerin bozulmasında ve buna baglı olarak hastalıgın görülmesinde sürekli avlanma yasagı veya kontrolsüz avcılık ve yayla yasagı gibi faktörlerin de önemli etkileri bulunmaktadır.Dogal hayatta yaban hayvanı sayısındaki artıs, kenelerin kan emleri ve üremeleri için uygun ortamın olusmasına zemin hazırlamakta olup bu durum, zaten çok fazla sayıda yumurta yumurtlama özelligi olan kene sayısının hızla artmasına sebep olmaktadır. Ülkemizde hastalıkla iliskili bulunan kene türü yaban hayatı ile çok yakından iliskilidir. Bu kene yasama dönemlerinin bir bölümünde yaban hayvanlarından kan emerken, hayatının diger evresinde özellikle çiftlik hayvanlarından kan emmektedir. Yogun kene varlıgının olması, insanların kenelerle daha çok karsı karsıya kalmaları anlamına gelmektedir. Virüsün, küçük odaklar seklinde yaban hayvanları ile kene arasında devamlılıgını sagladıgına inanılmaktadır. Hastalık, yaban hayatı ile insanların iç içe oldugu bölgelerde kene sayısının artısına baglı olarak çıkmaktadır. Ayrıca yerden beslenen kuslar ile (keklik, çulluk, karga vb.) göçmen kusların da kenelerin baska alanlara tasınmasında etkili oldugu bilinmektedir.Söz konusu kene kurak ve yarı kurak bozkır iklimini sevmekte ve genellikle bozkır ile diger iklimlerin kesisme yerlerinde, kuru taban örtüsüne sahip bodur ormanlık (mese, geven vb.) alanlarda yaygın olarak görülmektedir. Özellikle vadilerle çevrili daglık alanların yamaçları, yaban hayvanlarının daha sık dolastıgı alanlar oldugundan keneler açısından hayli zengin bölgelerdir.Yaban hayvanları ile evcil hayvanların karsılasmaları veya gece gündüz farkı da olsa aynı veya yakın alanları kullanmaları ile evcil hayvanlara kene geçisi olmakta ve virüs için yeni çogalma alanları olusmaktadır. Evcil hayvanlara yapısmak suretiyle beslenen enfekte kenelerin yumurtalarıyla, otlaklar ile hayvanların yasadıgı diger alanlar da riskli alanlar halinegelebilmektedir.Virüsler hayvanlarda genellikle belirti veren bir hastalıga yol açmamaktadır. Hasta insanların kanlarıyla kontrolsüz temas ile insandan insana hastalıgın geçmesi de söz konusudur.Hastalıgın tedavisinde uygulanabilecek etkililigi bilimsel olarak ispatlanmıs bir ilaç ile yine etkinligi bilimsel çevrelerce kabul görmüs uygulanabilir bir ası mevcut degildir. Bazı Dogu Avrupa ülkelerinde geçmiste kullanılan KKKA asıları da uygulanabilir olarak görülmemistir. KKKA hastalıgının kontrolünde bilinçli korunma tedbirlerinin alınması hayli önem kazanmaktadır. Epidemilerin kontrolünde, kisisel korunma önlemlerinin alınması ve kene sayısının azaltılması amaçlanmaktadır.
KİSİSEL KORUNMA TEDBİRLERİ Kisisel korunma önlemleri KKKA riski olmasa bile, kenelerle bulasabilen diger hastalıklardan da korunmak için her zaman uygulanması gereken hususlardır. • Kene riski olan yerlerde bulunuldugunda, vücudu tamamen örtecek giysiler giyilmeli ve açık renkli elbiseler tercih edilmelidir. • Kenelerin vücuda girebilecegi açıklıkların kapatılması önemlidir (Pantolon paçalarının çorap içine konulması, çizme giyilmesi vb.). • Kırsal alanlara gidildiginde vücudun açıkta kalan kısımlarına repellent olarak bilinen böcek kovucu maddelerin sürülmesi, kenelerin birkaç saat vücuda yaklasmalarını engellemektedir. • Dıs elbiselere, yıkamaya da dayanıklı olan, etki süresi uzun kene öldürücü ilaçlar (insektisit) sürülmesi etkili bir korunma aracı olabilmektedir. • Vücut kene yönünden sık sık kontrol edilmeli, kene varsa bir pens veya cımbızla, kenenin deriye yapıstıgı yerden tutulup saga sola oynatılarak çivi çıkarır gibi çıkarılmalıdır. Kene vücuttan ne kadar kısa sürede çıkarılırsa hastalık riski de o kadar azalmaktadır. Keneyi vücuttan uzaklastırma konusunda bilgi sahibi olmayanlar dısında, vücuda yapısmıs kenenin uzaklastırılması için saglık kurulusuna basvurmaya gerek bulunmamaktadır. Vücuttan kene uzaklastırmak usulünce yapıldıgı takdirde kolayca ve risksizyapılabilecek bir islemdir. Kene çıkarıldıktan sonra kenenin yapıstıgı yere tentürdiyot gibi antiseptik maddeler sürülmelidir.Vücudundan kene yapısan kisiler 10 gün kadar ani baslayan ates, bas agrısı, yogun halsizlik, bulantı ve kusma gibi sikâyetler yönünden kendilerini izlemeli, böyle bir şikâyetin olması durumunda en yakın sağlık kuruluşuna basvurmalıdır.  • Vücuttan uzaklastırılan keneler çamasır suyu, alkol veya insektisit içine atılarak öldürülmelidir. • Vücut üzerindeki keneler öldürülmemeli ve patlatılmamalıdır. • Keneleri vücuttan uzaklastırmak amacıyla üzerlerine sigara basmak veya kolonya ve gazyagı dökmek gibi yöntemlere basvurulmamalıdır. • İnsanların veya hayvanların kanlarına korunmasız temas edilmemelidir. KIRIM-KONGO KANAMALI ATESİNDEN KORUNMAK İÇİN Kırsal alanlara gidislerde mümkün oldugunca kapalı ve açık renkli elbiseleri giymeyi tercih edin.Kenelerin vücuda girebilecegi yerleri kapatın (Pantolon paçalarının çorap içine alınması gibi).Vücudun açıkta kalan yerlerine böcek uzaklastırıcı maddeleri sürün veya elbiselere emdirilerek kullanılabilen böcek öldürücü ilaçları kullanın. Kırsal alanda bulunuldugunda sık sık vücut kontrolü yapın; eve dönüldügünde de bütün vücudu muayeneden geçirin. Vücuda yapısmıs kene varsa, bir pens veya cımbız yardımıyla, keneyi deriye yapıstıgı yerden tuttuktan sonra esit kuvvet uygulayarak geriye dogru çekerek çıkartın. Çıkarılan keneleri böcek öldürücü ilaç, alkol veya çamasır suyu içine atarak öldürün. Kenenin çıkarıldıgı yerin üzerine alkol ve tentürdiyot sürün.Vücuda tutunan kene ne kadar erken çıkarılırsa, hastalıgın bulasma ihtimalinin de o kadar azaldıgını unutmayın.Keneleri vücuttan uzaklastırmak amacıyla, kenelerin üzerine sigara basmak veya kolonya ve gazyagı dökmek gibi yöntemlere basvurmayın.Keneleri kesinlikle elle öldürmeyin ve patlatmayın. Kene ile temastan sonra kendinizi 10 gün süreyle izleyin. Ani baslayan ates, bas agrısı, siddetli halsizlik, bulantı ve kusma gibi sikâyetler olursa en yakın saglık kurulusuna basvurun.İnsanların veya hayvanların kanlarına ve vücut sıvılarına eldivensiz temas etmeyin. Çiftlik hayvanlarını kenelere karsı ilaçlayın.  KENE SAYISININ AZALTILMASINA YÖNELİK TEDBİRLER Hastalıgın bulasmasından birincil derecede sorumlu oldugu bilimsel olarak da ortaya konmus olan kenelerin son konaklarının özellikle sıgırlar basta olmak üzere çiftlik hayvanları olması dolayısıyla, bu hayvanlarda kene mücadelesi yapılması gerekir. Bu mücadelenin hayvancılıkla ugrasan vatandaslara bırakılmadan, risk altındaki tüm bölgelerde kontrollü ve es zamanlı bir sekilde, kampanya tarzında yapılması önemlidir. Kene sayısını kontrol altına almak amacıyla çevreye yönelik genis ilaçlama yapılması gerekli görülen bir uygulama degildir. Keneleri dogadan tamamen yok etmek de mümkün degildir. Ayrıca, yogun ilaçlamaların dogal dengelerin bozulmasına ve yeni problemlerin ortaya çıkmasına yol açabilecegi de unutulmamalıdır. Park ve mesire yerleri gibi dar alanlarda ise çok yogun kene olması durumunda, çevreye ve halk saglıgına yönelik etkileri iyi bilinen insektisit ilaçların uzmanların kontrolünde yapılması faydalı olabilir.Kaynak: T.C. Sağlık Bakanlığı-Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Web SitesiAyrıntılı Bilgi İçin: http://www.saglik.gov.tr/KKKA/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFF1A9547B61DAFFE2A3268F856B8965D8A |
|
|
