BULAŞICI HASTALIKLAR WEB SİTESİ
Domuz gribi nedir?
Domuz gribi, A (H1N1) tipi virüsten kaynaklanan, insanlarda hastalığa yol açan viral bir hastalıktır. Hastalık ilk kez Meksika ve ABD’de görülmüş ve daha sonra birçok ülkeye yayılmıştır.
Bu yeni H1N1 virüsü neden” domuz gribi olarak adlandırılmaktadır?
Bu virüse “ domuz gribi” denmesinin sebebi, domuzlar arasında görülen grip virüslerine çok benzediğinin gösterilmiş olmasıdır. Bu yeni virüs insan, domuz ve kuş virüslerinin bir karışımıdır.
Domuz gribi (A/H1N1) virüsü bulaşıcı mıdır?
Domuz gribi A(H1N1) virüsü bulaşıcıdır ve insandan insana geçmektedir.
Domuz gribinin (A/H1N1) belirtileri nelerdir?
Domuz gribinin belirtileri, insanlarda görülen grip belirtilerine benzerdir. Bunlar:
Ateş,
Öksürük,
Boğaz ağrısı,
Yaygın vücut ağrısı,
Baş ağrısı,
Üşüme ve
Yorgunluk
gibi belirtileri içermektedir. Bazı vakalarda kusma ve ishal de görülebilmektedir.
Domuz gribi (A/H1N1) nasıl bulaşmaktadır?
Domuz gribinin de yine mevsimsel griple aynı şekilde yayıldığı düşünülmektedir. Grip virüsleri insandan insana öksürük ve hapşırma yoluyla bulaşmaktadır. Grip virüsü bulaşan bir yere dokunulduktan sonra, eller ağız ya da buruna götürüldüğünde de hastalık bulaşabilir.
Sulardan domuz gribi (A/H1N1) virüsü bulaşabilir mi?
İçme, kullanma ve havuz sularıyla bulaşma gösterilmemiştir.
Domuz gribini tedavi eden ilaçlar var mıdır?
Evet. Domuz gribinin tedavisi veya bu hastalıktan korunmak için doktor kontrolünde kullanılabilecek ilaçlar mevcuttur. Bu ilaçlar doktor tarafından önerilmedikçe, reçetesiz olarak kesinlikle kullanılmamalıdır.
Hastalığa yakalanan kişiler ne kadar süreyle bulaştırıcıdır?
Kişiler, belirtilerin başlamasından bir gün öncesi ve 7 gün sonrasına kadar bulaştırıcıdırlar.
Daha çok hangi yüzeyler bulaşma kaynağıdır?
Öksürük ve hapşırma yoluyla, hasta kişinin tükürük zerrecikleri havaya yayılarak sandalye, masa gibi yüzeylere bulaşabilir. Kişi virüsün bulaştığı bir yere dokunduktan sonra ellerini ağzına, gözlerine veya burnuna sürerse virüs bulaşabilir. Bu yüzeylerde virüsün ne kadar süreyle canlı kalabileceğini etkileyen ısı, nem oranı, yüzey niteliği gibi pek çok faktör söz konusudur. Hasta kişinin temasının olduğu bu yüzeylere dokunulmamalı, herhangi bir sebeple dokunulduysa eller yıkanmalıdır.
Ev ve eşyaların temizliğinde nelere dikkat etmek gerekir?
Grip virüsünün yayılmasını önlemek için, yüzeylerin (masalar, kapı kolları, banyo yüzeyleri, mutfak tezgahı, oyuncaklar vb) günlük temizlikte kullanılan deterjanlarla temizlenmesi yeterlidir. Günlük kullandığımız temizlik maddeleri dışında klor, hidrojen peroksit, iyotlu antiseptikler ve alkol gibi bazı kimyasal maddeler de etkilidir.
Hastalara ait çarşaf, çamaşır, havlu ve kap kacağın ayrı olarak yıkanmasına gerek yoktur. Ancak, bu eşyalar yıkanmadan başkası tarafından kullanılmamalıdır. Bu çarşaflar mümkün olduğunca elle temas edilmeden taşınmalı ve yıkanmalıdır. Hastanın çarşafları, çamaşırları değiştirildikten sonra eller mutlaka sabunlu suyla yıkanmalıdır. Hastaya ait kap kacak ya bulaşık makinesinde ya da elde deterjan kullanılarak yıkanmalıdır.
Domuz gribinden kendimi nasıl koruyabilirim?
Halen domuz gribinden koruyucu bir aşı bulunmamaktadır.
Aşağıdaki önlemleri alarak sadece gripten değil; grip gibi solunum yoluyla bulaşan tüm hastalıklardan kendinizi koruyabilirsiniz:
- Öksürme ve hapşırma sırasında ağzınızı ve burnunuzu bir mendil ile kapatınız. Mendilinizi kullandıktan sonra çöp sepetine atınız.
- Öksürdükten ve hapşırdıktan sonra ellerinizi bol sabun ve suyla yıkayınız. Alkol içeren el yıkama antiseptikleri de etkilidir.
- Kirli ellerinizle gözlerinize, burnunuza ve ağzınıza dokunmayınız.
- Domuz gribine yakalanırsanız, belirtilerin başlamasından 7 gün sonrasına ya da belirtilerinizin tamamen geçmesinden bir gün sonrasına kadar evde istirahat ediniz.
- Hastalığın bulaşmaması için çevrenizdeki kişilerden uzak durunuz.
- Bulunduğunuz mekanı sık sık havalandırınız.
Hastalıktan korunmak için ellerimi nasıl yıkamalıyım?
Ellerinizi 15-20 saniye süreyle su ve sabunla yıkamalısınız. Su ve sabuna ulaşamadığınız yerlerde alkol içeren el antiseptikleri kullanabilirsiniz. Şekillerle el yıkamayı görmek için tıklayınız.
Hastalanırsam ne yapmalıyım?
Domuz gribi şüpheli bir kişi ile temastan sonraki 7 gün içinde kendinizde yukarıda sıralanan hastalık belirtileri olduğunu hissederseniz hemen bir doktora başvurmalısınız. Doktorunuz herhangi bir teste ya da tedaviye ihtiyacınızın olup olmadığına karar verecektir.
Eğer hastalandıysanız veya hastalık belirtilerini gösteriyorsanız evde istirahat ediniz ve çevrenizdeki kişilerden de onlara bulaştırmamak için uzak durunuz.
Erişkinlerde acil müdahale gerektiren belirtiler nelerdir?
Zor nefes almak veya nefes darlığı
Bilinç bulanıklığı
Sık ve uzun süreli kusma
Çocuklardaki acil müdahale gerektiren belirtiler nelerdir?
Hızlı veya zor nefes alma
Vücutta solgunluk ya da morarma
Beslenememe
Uyarılara cevapta azalma ve uykuya meyil
Huzursuzluk
Ateşle beraber döküntü görülmesi
SEL BASKINI SONRASINDA ALINMASI GEREKEN TEDBİRLER
Sel Sonrasında Alınması Gereken Bireysel Tedbirler
Su, sürekli olarak dünyanın katmanları arasında yer değiştirmektedir. Bu yer değişme buharlaşma, yağış ve akış şeklinde olmaktadır. Suyun dünyanın katmanları arasındaki bu döngüsü sırasında, bazen, ani ve büyük miktarda kütlesel su hareketleri (aşırı yağış, sel, çığ vb.) oluşur. Bunlar önüne gelen her şeyi sürükleyerek ya da baskı yaparak kırım ve yıkımlara sebep olur. Suküre hareketlerine bağlı olan afetler içinde en önemli olanları aşırı yağış ve seldir.
Olağan zamanlarda olduğu gibi sel sonrasında da koruyucu sağlık hizmetlerinin özenle yürütülmesi gerekir. Sel, içme suyu ve kanalizasyon sisteminde hasara neden olabilir, biyolojik ve kimyasal bulaşma sonucu hastalık ve tehlikeli durumlar ortaya çıkabilir.
Sel sonrası oluşan katı atıkların toplanması önemlidir. Sel suları ile dağılan atıklar kirliliğe sebep olmakta ve enfeksiyon riskini artırmaktadır.
Sel sonrası yuvaları bozulan fare gibi kemiricilerin üreme alanları genişlemektedir. Bu yüzden sellerden sonra vektör ve kemirici kontrolünün yapılması önem arz eder.
Sel sonrasında vatandaşların dikkat etmesi gereken hususlar aşağıdadır:
GENEL İLKELER:
1. Resmî açıklamalar doğrultusunda sel bölgesinden uzak durunuz.
2. Selden etkilenmiş veya etkilenme ihtimali olan bölgede yaşamaya devam ediyorsanız;
a) Kamu görevlilerinin uyarıları doğrultusunda hareket ediniz.
b) Oturmakta olduğunuz bölgenin güvenilir olduğundan emin olunuz.
c) Dibi görünmeyen, diz boyunuzu geçen ve yüksek akıntılı sulara girmeyiniz.
d) Kopmuş elektrik tellerine dokunmayınız ve uzak durunuz. Bu durumu ilgili yerlere bildiriniz.
e) Elektrikli aletlere dokunmayınız, ıslak bölgelerde elektrikli alet kullanmayınız.
f) Oturduğunuz bina güvenli hale gelene kadar yanıcı, patlayıcı madde riskine karşı kibrit ve çakmak kullanmayınız.
g) Temiz gıda ve su tüketiniz. Sel sularını herhangi bir amaçla kesinlikle kullanmayınız.
h) İçme suyunda bulanıklık veya koku gibi değişiklikler fark ederseniz suyu kullanmayınız ve başta Belediye olmak üzere yerel idare yetkililerine haber veriniz.
i) Kaynağı belli olmayan veya kirlendiğinden şüphelenilen suları kullanmayınız.
j) Belediyelerin ve mülkî idarenin sizin için temin ettiği güvenli su kaynaklarını kullanınız.
k) Gerektiğinde su temizliği için klor kullanınız. Konu hakkında daha doğru bilgi edinmek için en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
l) Yerleşim yerinde böcek, kemirgen ve yabani hayvanlar ile temastan kaçının ve bunların sayısında artış görüyorsanız Muhtarlık, Belediye ve Tarım Müdürlüklerini haberdar ediniz.
m) Fare ısırığı olduğunda yarayı bol su ve sabunla yıkayıp hemen bir sağlık kuruluşuna başvurunuz.
n) Evsel atıklarınızın toplanmasında sorun varsa sel sularından etkilenmeyecek şekilde depolayınız.
o) Herhangi bir ateşli hastalık tablosu, ishal veya sarılık şikâyetleri görüldüğü zaman en yakın sağlık kuruluşuna başvurunuz.
YOĞUN YAĞIŞ VE SEL TEHLİKESİ DURUMUNDA:
a) Elektrik şalterlerini kapatınız ve ıslak alanlarda elektrikli aletleri kullanmayınız.
b) Kıymetli eşyalar ve değerli kâğıtları (tapu, diploma vb.) sel baskını riski düşük olan yerlere taşıyıp güvenlik altına alınız.
c) Su baskını esnasında ortama yayılıp zehirlenme veya kimyasal kirliliğe sebebiyet verebilecek maddeleri koruma altına alınız, mümkünse su baskını riski düşük olan alanlara taşıyınız.
d) Kanalizasyon sistemiyle ilişkili delikleri (tuvalet, banyo, lavabo) tıkayınız.
e) Hasta, yaşlı ve bebeklerin acil kullanımına mahsus gıda, ilaç ve malzemeleri su geçirmeyecek şekilde muhafaza altına alınız.
f) Duyuruları takip edebilmek için yanınızda küçük bir radyo ve pil bulundurunuz.
g) Su baskını sonrasında yiyecek ve yeni yerleşim yeri aramak üzere insanların yaşam ortamlarına çıkabilecek farelere karşı evde yoğun ışık veren güçlü bir cep feneri ve yeterince pil bulundurunuz.
h) Yiyecekleri farelerin kemiremeyeceği kaplarda saklayınız.
SEL ESNASINDA;
a) Hasta, yaşlı ve bebekleri suya kapılma riskine karşı korunaklı bir yerde tutunuz.
b) Basın yayın araçlarından resmi açıklamaları izleyiniz ve yapılan açıklamalara uygun davranınız.
c) Arabayla hareket halinde iseniz dibini görmediğiniz suyla dolu alanlara girmeyiniz.
SEL SONRASINDA;
a) Hasta, yaşlı ve bebekleri selden etkilenen alanlara ve binalara hayat normal akışına girinceye kadar getirmeyiniz.
b) Bina ve ıslak alanlara girerken elektrik kaçağına karşı gerekli önlemleri alınız.
c) Kapalı alanlara gaz kaçağı olabileceği için sadece ışığı önceden açılmış el feneriyle giriniz.
d) Gaz vanasını kapatınız.
e) Ortamda gaz kokusu aldığınızda kapıyı açık bırakarak hemen dışarı çıkınız ve yetkililere haber veriniz.
f) Yol, duvar ve temellerde oyulma, çökme varsa hemen o alanı terk ediniz ve yetkililere haber veriniz.
g) Bodrum katlara dolan suları teknik elemanlara boşalttırınız.
h) Şebeke suyu bulanık geliyorsa su berraklaşıncaya kadar akıtınız, berraklaştıktan sonra kullanınız.
i) Zor durumda kaldığınızda sularınızı kaynatarak kullanınız.
j) Hasta, yaşlı ve bebeklere şebeke suyu içirilecekse kaynatıp soğuttuktan sonra içiriniz.
k) Sel sularına maruz kalmış kap-kacağı kullanmadan önce bulaşık makinesinde yüksek sıcaklıkta yıkayınız.
l) Sel sularına maruz kalan içi doldurulmuş oyuncakları atınız.
m) Sel sularına maruz kalmış diğer oyuncakları yıkanıp dezenfekte ettikten sonra kullanınız.
n) Çocuklarınızın çamur ve su birikintilerinde oynamasına izin vermeyiniz.
